Vrouwen, carriere en deeltijdbanen

Ik zie, ik zie een levendige discussie in de on-line en off-line media over vrouwen en carriere. Heleen Mees, columniste bij het NRC, vindt dat hoogopgeleide vrouwen minder in deeltijdbanen moeten werken "want het is zo zonde van hun opleiding". Ik zag haar dit zeggen in Goedemorgen Nederland op 23 april j.l. (video deel 1, van 12.13 tot 15.34 min.) In een interview in Intermediair zei ze: "Je vult je leven niet met het krijgen van kinderen. En vrouwen die hun bestaansrecht willen ontlenen aan het krijgen van kinderen, moeten er dan op zijn minst ook tien baren." Haar NRC-colums zij nnu gebundeld in het boek "Weg met het deeltijdfeminisme!".
Sharon Dijksma, nu staatssecretaris OC&W, zei een jaar geleden, toen ze nog Tweedekamerlid voor de PvdA, dat hoogopgeleide vrouwen een deel van de kosten van hun opleiding terugbetalen, als ze na hun studie niet kiezen voor een baan. Dit voorstel kreeg toen veel kritiek.
Veel deeltijdwerkende moeders vallen nu over Heleen Mees heen. Ze zijn blij dat ze in dit land de keuze hebben. Een reactie: "Ik hoef/mag mij als vrouw door NIEMAND iets laten voorschrijven, behalve door Heleen Mees. Ik MOET fulltime werken en ALS ik fulltime moeder wil zijn MOET ik MINSTENS 10 kinderen krijgen."

Bij de maillist Vrouwelijke Ondernemers van Women on the Web werd de discussie levendig gevoerd: Moet je als vrouw ambitie hebben? En mag je als Nederlander ambitie hebben? Mag je zelf bepalen hoeveel je werkt? Wanneer wordt 4 dagen werken voor mannen geaccepteerd? Wat is succesvol? Wat is ambitie?
De termen succes en ambitie lijken vooral in harde euro's te worden gemeten, terwijl voor veel vrouwen geldt dat ze zichzelf succesvol noemen als ze:
- leuk werk hebben én
- hun tijd goed kunnen verdelen over werk en priveleven én
- tijd over houden voor zichzelf én
- zich blijven ontwikkelen
Maar daarmee halen ze niet de traditionele statistieken over succesvol zijn...

Sommige mannen werken zich over de kop werken in de ratrace en verwaarlozen daarbij vrouw en kinderen met vaak een scheiding als resultaat. Dit heet dan succesvol. Na hun vijftigste komen ze dan tot inzicht, inkeer en gaan ze een managementboek schrijven over hoe het wel moet. Een voorbeeld hiervan is "En nu laat ik m'n baard staan" van Leen Zevenbergen. het is managementboek van het jaar 2007, maar in ik vind het een onsamenhangend boek rondom de termen creatief ondernemen en sprankelen inspireren, gelardeerd met memoires van een man die jarenlang alleen oog had voor hard werken.
De meeste vrouwen zullen nooit zo'n boek schrijven, omdat ze dat inzicht altijd al hadden en een dergelijke situatie dus voorkomen hebben. Ik zeg "voorkomen is beter dan genezen", maar de manlijke maatschappij heeft veel bewondering voor iemand als Leen Zevenbergen.

Ik wil even ingaan op "in deeltijd werken is zo zonde van je opleiding". Zonde voor de persoon zelf of voor de overheid? De persoon mag het natuurlijk helemaal zelf weten en Heleen Mees gaat niet over het levensgeluk van de betreffende in deeltijd werkende vrouw. Blijft over de overheid. Maar kan en wil een overheid uit economische overwegingen zo'n uitgangspunt hanteren? Even een gedachtenoefening:
Wie een opleiding volgt, verplicht is deze bedrijfeconomisch te benutten.
of misschien
Wie een gesubsidieerde opleiding volgt, is verplicht deze bedrijfeconomisch te benutten.
of misschien
Wie een gesubsidieerde hogere opleiding volgt, is verplicht deze bedrijfeconomisch te benutten.
of misschien
Wie een gesubsidieerde hogere opleiding volgt, is verplicht deze minimaal x jaar (bijv. 30) bedrijfeconomisch te benutten.

Stel, we kiezen dat laatste. Dan mag die vrouw toch rustig een paar jaar in deeltijd gaan werken en daarna weer full-time aan de slag? En de man die op zijn 55-ste willen gaan rentenieren, mag dat dan ook niet, want hij heeft zijn opleiding nog niet 30 jaar benut.
Beetje raar, he?
Zullen we de vrouw en man zelf laten kiezen wat ze willen? Maar faciliteiten bieden om werk en zorg voor beide partners beter combineerbaar te maken?